VÌ SAO BÌNH ĐỊNH ĐƯỢC GỌI LÀ XỨ NẪU

 

VÌ SAO BÌNH ĐỊNH ĐƯỢC GỌI LÀ XỨ NẪU

Bình Định – Phú Yên là 2 tỉnh thuộc Duyên Hải Miền Trung và khí hậu nắng gió khắc nghiệt vào mùa Hè, mưa lũ vào mùa Đông. Và người dân xứ này được gọi là xứ Nẫu.

Vậy, Nẫu có nghĩa là gì? Tại sao người ta lại gọi vùng đất này là xứ Nẫu?

Với thời Chúa Nguyễn, Bình Định – Phú Yên là 2 vùng đất Duyên Hải, và trong buổi đầu khai phá, các vùng đàng trong đã đặt ra các đơn vị hành chánh mới như: Phường – Nậu – Man. Phường – Nậu – Man là đơn vị hành chính nhỏ hơn thôn:

Nậu là tập hợp một nhóm người cùng chung một ngành nghề như: Nậu Nguồn là những người khai thác lâm sản

“Ai về nhắn với Nậu Nguồn,

Mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên”

Nậu Rớ là những người đánh bắt cá bằng rớ.

Nậu Rỗi là những người buôn bán cá.

Nậu Nại là những người làm muối.

“Nậu Nại dại lắm ai ơi,

Trời nắng không ngớt lại phơi ra đồng”

Đầu Nậu là những người đứng đầu một nhóm cùng ngành nghề.

Từ chữ “Nậu” ban đầu phương ngữ Phú Yên – Bình Định tính lược đại từ danh xưng ngôi thứ 3, cả số ít và số nhiều bằng cách thêm “dấu hỏi” vào từ gốc.

Ví dụ: ông ấy, bà ấy được thay bằng “ổng”, “bả”.

Anh ấy, chị ấy được thay bằng “ảnh”, “chỉ”.

Và thế là “Nậu” được thay bằng “nẩu”, đặc trưng ngữ âm của vùng Nam Trung Bộ Bình Định – Phú Yên không phân biệt được rạch ròi phát âm “dấu hỏi” và “dấu ngã”, cho nên “nẫu” hay “nẩu” đều như nhau. Khi xóm làng được thiết lập vững chắc thì các đơn vị như “Nậu - Man” không còn tồn tại là chữ “Nậu” chỉ còn có nghĩa là bọn họ, người ta hoặc là nhóm ấy.

“Thương chi cho uổng tấm tình.

Nẫu về xứ nẫu bỏ mình bơ vơ”

Theo "Tuổi Trẻ Bình Định"